Onlangs las ik dat we voorzichtig moeten zijn met het labelen van kinderen als zijnde hoogbegaafd wanneer we alleen de zijnskenmerken zien. Dit zette me aan het denken. Ben ik het daarmee eens? Ik vermoed dat de schrijver bij hoogbegaafdheid graag ziet dat een leerling binnen het schoolsysteem in staat is hoge prestaties te leveren of op een IQ test laat zien rond de 130 of hoger te scoren. IQ testen die zijnskenmerken niet meten, een moment opname zijn en dat meten wat meetbaar is. Maar wat is hoogbegaafdheid eigenlijk? En is het zo dat we niet van hoogbegaafdheid kunnen spreken wanneer we alleen zijnskenmerken zien?
Wat nu als deze kinderen door die zijnskenmerken, die vaak samengaan met een grote mate van sensitiviteit en een opmerkelijk waarnemingsvermogen en een groot bewustzijn, heel druk zijn met het waarnemen van hun omgeving? Met het leren vanuit context? Door te ervaren, te leven, te doen? Wat als hun sensitiviteit als ze jong zijn, geen ruimte biedt voor schoolse taken die als geïsoleerde vaardigheden worden aangeboden en waar de link met hun huidige leerbehoefte en ontwikkelvraag ontbreekt? Wat als deze kinderen helemaal geen ruimte voelen voor een klaslokaal omdat ze met hun talenten, die nog volop aandacht vragen en in ontwikkeling zijn, een hele andere leerbehoefte hebben en het schoolse leren niet aansluit bij hun zone van naaste ontwikkeling, maar wordt ervaren als een opgedrongen leertraject? Ben je dan niet hoogbegaafd? Of, zijn niet alle aspecten die ook bij hoogbegaafdheid kunnen horen zichtbaar? En kan het zijn dat wanneer we deze kinderen de ruimte geven zich op hun eigen manier te mogen ontwikkelen, ze later mogelijk wel tot grote (academische) prestaties in staat zijn omdat tijd, plaats, nut en noodzaak, vanuit intrinsieke motivatie dan wel aanwezig zijn? Omdat ze dan als mens hebben mogen groeien, ze hebben mogen leren welke duiding past bij alle indrukken die ze opdoen en alles wat ze voelen? Als ze weten wie zij zijn in relatie tot de ander en de wereld, als de wereld niet overspoelt, maar beleefd kan worden vanuit een veilige setting, met een goed zelfbeeld en anderen die hen werkelijk zien?
Maken we deze kinderen niet ziek als we ze forceren in een ontwikkeltraject waar ze nog helemaal niet aan toe zijn? Niet omdat ze beperkt zijn, maar omdat hun talent, hun sterke bewustzijn, eerst aandacht nodig heeft en gezien mag worden? Het zijn de kinderen die zich niet kunnen concentreren in de klas, de creatievelingen, de dromers, de kinderen die lichamelijke klachten krijgen als ze naar school gaan. In plaats van te denken dat er wat mis met ze is, kunnen we ons ook af gaan vragen wat er in de omgeving mist waardoor deze kinderen niet floreren binnen het schoolsysteem. Zet de vis in de woestijn en vraag de kip te vliegen……………….
We zien het aantal thuiszitters nog steeds toenemen, de kosten voor jeugdzorg rijzen de pan uit. De vraag die we ons mogen stellen is niet wat er mis is met de kinderen, maar wel wat er mis is met de manier waarop we omgaan met deze kinderen. We vragen ze dat te doen wat niet past, ze worden ziek, en vervolgens gaan we denken dat er iets gefikst moet worden wat er in basis al niet was, om ze maar weer in het systeem te krijgen. Mogen we uitgaan van de heelheid van al deze kinderen? Ze waren perfect bij hun geboorte, ze gingen perfect hun eerste stappen zetten buiten de veilige haven van het gezin. En pas toen wij niet meer aansloten bij hun ontwikkelvraag ging het mis. Hun gedrag is een natuurlijke reactie op een ongezonde situatie.
Mogen we alsjeblieft gaan omdenken, liever gisteren dan vandaag? Maak niet ziek wat heel is, praat niet recht wat krom is. Ieder kind heeft recht op een gezonde ontwikkeling. Binnen de huidige mogelijkheden en de manier waarop we nu de boel georganiseerd hebben, worden kinderen ziek waar niets mis mee is en we willen het oplossen op de manier die wederom ziek maakt.
Mogen we alle kinderen echt gaan zien? Mogen we kinderen die uitvallen laten helpen door mensen die ze echt kunnen zien, met kennis en kunde? En niet door mensen die toevallig voldoen aan alle wetten van het systeem. Want, weet je nog, het systeem zorgt juist voor uitval. Juist die out of the box denkers waren misschien wel die kinderen van toen die nu eenmaal volwassen, deze kinderen zo goed begrijpen en kunnen helpen hun eigen weg te vinden en stevige volwassenen te worden. Mag dat? Of blijven we proberen van rondjes vierkantjes te maken?
